Zomaar een donderdagmorgen in Nieuw-Vossemeer

En vanmorgen wandelde ik in alle rust en stilte met Teun het dorp uit, op weg naar het water, we kwamen niemand tegen. Wat zwanen, wat vogels, maar Teun en ik zijn alleen. Donderdag zijn wij altijd samen thuis. Teun en ik. We wandelen, we rijden soms een stukje de polder in, en gaan daar weer wandelen. Het is een dag van weinig woorden. Heerlijk....

Voor mijn gevoel sta ik heel vaak 'aan'. Met mijn werk, mijn verantwoordelijkheid daar, mijn telefoon, mijn mail, en alle dagen, soms ook in de weekends, ben ik daar mee bezig. En donderdag is zo'n dag, waarop ik niet zoveel hoef. Straks als het wat droger is het gras even maaien, nog wat planten verpotten en nog wat van die simpele dingen, maar alles rondom ons huis en onze tuin. Donderdag is voor mij misschien wel een van de fijnste dagen van een week. Want ik heb zoveel behoefte juist aan die stilte. Iedereen kent mij van de verhalen, de muziek, de wijn, het dansen, het feesten, het leven leven in optima forma. En dat alles klopt. Alleen niet op donderdag. 

Ik kreeg van mijn nichtje een mooi logboek, genaamd - elke dag vrij -. En dit is een prachtig boekje om mee te nemen op je wandelingen, op de tochten in je leven, en notities te maken, soms hoor ik een zin, of lees ik een zin, soms zie ik een beeld en maak ik een foto, en soms overpeins ik een ingewikkeld onderwerp uit mijn leven. En in dit boekje kun je dit allemaal opschrijven. Ik, ik schrijf ongelooflijk veel op. Alleen al bij de Uitvaartstichting heb ik nu al 17 boekjes vol geschreven, in vier jaar tijd. Een opmerking, iets dat me bij moet blijven van mezelf. Maar soms ook een afspraak. En ik bewaar die boekjes. Als ik hier boven op mijn werkkamer ben, een soort van 'heilige plek' bijna, daar bewaar ik mijn persoonlijke boekjes. Mijn persoonlijke geschenken, woorden, teksten, foto's en andere herinneringen. Het houten kruisje dat in de slaapkamer van mijn ouders boven de toilettafel hing, of die hele kleine leren bokshandschoen. Of die foto van mijn moeder toen ze jong was, het schilderij ooit gemaakt door Harmen van mijn vader...en dan nog heel veel dingen, verstopt in kistjes, doosjes, bakjes. En kamertje vol geschiedenis. Een kamertje vol van alles wat mij gemaakt heeft tot wie ik nu ben. Mijn kamertje. Toen ik klein was, had ik een kamertje van 3 x 3 meter, en ik denk dat mijn werkkamertje ook ongeveer zo klein is. Fijn, een fijn kamertje, met luikjes voor het raam en uitzicht op de tuin. Mijn tuin.  Een mooie zin die in dat mooie logboek staat is 'Buiten begint aan de andere kant van de voordeur. Elke dag weer.' En een van de dingen die ik ergens noteer of ga noteren is dat 7126 stappen genoeg zijn om de kans op hart- en vaatziekten maximaal te verkleinen. Welnu mijn gemiddelde ligt op 8.777 stappen per dag, en dit varieert enorm. Donderdagen zijn topdagen voor dit gemiddelde maar soms op kantoor heb ik maar 2500 stappen ofzo. Dus wat dat betreft, en dat is echt waar, gaat het zoveel beter met me. Toen ik hier vier jaar geleden kwam wonen, vond ik een rondje rond de Kreek wel ver. En deed ik dat ongeveer twee keer per maand. Nu soms wel twee keer per dag, al kies ik ervoor, om steeds meer variatie in de routes aan te brengen als ik met Teun op stap ben. Fijn.

En ondertussen nadert de dag waarop mijn collega's en een deel van onze vrijwilligers Nieuw-Vossemeer komen bezoeken. Zaterdag. Met een touringcar, en ons programma is fijn denk ik. Met die heerlijke muziek van Marcel Luntunghan en zijn gitaar, hier in de tuin. Een glas champagne van Pa van Loon, of een ander drankje erbij. Een lekker borrelhapje. Een rondleiding door de kerk met Pater Bertus en Gert-Jan die orgel gaat spelen. En last but not least een diner met live muziek van Marcel op het achterterras van het Wagenhuis. Hoe fijn kan het leven zijn. Ik verheug me erop. Ik ga straks de tuin nog wat opknappen. Mijn gras is na mijn verjaardagsfeestje en omdat de tenten zijn blijven staan, niet zo fraai, zeker niet na al die regen. Maar ach, gras is sterk. Sterk als bamboe. Ooit kreeg ik een boekje, toen ik ziek was, met verhalen van sterke mensen. Mensen die bijzondere ziektes, ervaringen overleefd hebben. En volgens mij was de titel 'buigen als bamboe'. En deze symboliek ging over de veerkracht die je als mens hebt. De kracht om mee te bewegen, maar zelden te knakken. En dat spreekt me aan. Je kunt soms in je leven genadeloos op je donder krijgen, door ziek te worden, en hoe fraai is het om te zien, hoe verschillend mensen hiermee omgaan. Hoe veerkrachtig mensen zijn. Ook al weten ze soms, dat het einde nabij is. Ik praat veel met mensen, voor wie het einde nabij is. Of nabij lijkt te zijn. Zelden is er een wonder. Ja bij mij zelf denk ik echt dat er ooit een wonder is gebeurd maar dit terzijde. En in die gesprekken, zie je steeds dat mensen zich vasthouden aan kleine ijkpunten, een mooi gesprekje, een tekening, een woord, een kaartje, een liefdevolle omhelzing. En soms kan dat genoeg zijn, voor weer een dag vol leven. Bamboe, ik heb het niet in mijn tuin, ik heb pampusgras, dat is ook oersterk. Als ik zie hoe Jorg, Teun en Ted, die drie honden, door dit pampusgras heen denderden, en hoe veerkrachtig dit gras is, dan glimlach ik. En denk 'niet klein te krijgen'. Terwijl ik dit schrijf, denk ik aan mijn vriendinnetje, want zo voelt het nu al, daar in Friesland, ook zij is sterk, en draagt haar lot, en is nog steeds zo positief. Zij post berichten, en neemt deel aan het leven, alsof het zonder einde is. 

Toen ik vorig jaar deze foto maakte tijdens een fietstocht, vond ik dit plaatje een soort van symbool voor het leven. De mensen die je ontmoet, op al die tochten die je maakt. De mensen met wie je in gesprek raakt, sommigen zie je nog, sommigen zie je ooit weer en het mooie vind ik, dat als al deze mensen samenkomen, er een hele mooie energie ontstaat. Zo voelde en heb ik ook mijn 64e verjaardag ervaren. Een mix van mooie mensen, van vroeger van nu, rustig, druk, in gesprek, lachend, huilend soms, maar in verbinding met elkaar. Ik hou ervan. En vanuit dit principe, vanuit deze manier van leven en zijn, organiseer ik de dingen. Een dag 'levenslessen in levenskunst', 7 september, en als mensen dat willen, organiseer ik deze nog wel een keer, wat kleiner, en alleen, vanuit mijn atelier hier. Want juist die gesprekken, juist die ontmoetingen, juist dat begrip levenskunst, ooit bedacht toen ik mijn bedrijfje Anita van Loon - Levenskunst op ging richten, maakt het verschil. De essentie zit in jouzelf, in wie jij bent en waar jij voor staat. En is dat echt, ben jij echt. Doe jij, leef jij, voel jij, vanuit je hart. Of doe je heel veel dingen, omdat iemand, de wereld om je heen, dit van je verwacht. Ik kreeg voor mijn verjaardag van Annemarie en de meisjes, twee boeken van Roek Lips. Prachtige boeken die gaan over hoe we ons tot elkaar verhouden, en tot onze omgeving, in een tijd waarin niets meer vanzelfsprekend lijkt te zijn. Hoe fraai is dat, om hierover na te denken met elkaar.

Het leukste lijkt mij, om met een groep vriendinnen een dag - levenslessen in levenskunst - hier te beleven, te ontdekken, te organiseren. Dus wil je dat, voel je dat ook zo, neem dan contact met me op. We gaan het doen. 

En terwijl ik een nieuwe Nespresso heb gemaakt, realiseer ik me dat ik ben waar ik het liefste was. Mooi he...in mijn leven heb ik wat gereisd, niet zoveel, maar veel gereisd in de vorm van wonen in huizen, in Nederland, op allerlei plekken, na mijn geboorte op dat bijzondere eiland Goeree en Overflakkee, en op al die plekken, heb ik genoten, geleefd, liefgehad, verdriet gehad, gemis gevoeld, gewerkt, gelachen en gehuild en nu, nu ben ik waar ik het liefste was. Ik ben thuis.....

Een levensles in veerkracht, in eenvoud, in simpelweg doen...geleerd van Teun!

Deze knapperd snapt het leven heel goed. En hij geeft lessen in levenskunst. Hij is afwisselend, lief, ondeugend, ongehoorzaam, trouw, heel stil en irritant aan het blaffen. Hij doet alsof de tuin, de begraafplaats, en alle grond erom heen van hem is, zonder arrogant te zijn. Hij houdt niet van aan de riem lopen. Is graag in vrijheid en als je het hek open laat staan, komt hij gewoon terug. Hij denkt dat alle auto's stoppen voor hem. Hij laat mensen in verwondering achter, is aandoenlijk charmant op bepaalde momenten en hij leeft het leven, zoals hij dat fijn vindt. Hij troost je, likt je wonden, droogt je tranen. En geloof me, daar kan menigeen nog veel van leren. En zijn naam is Teun. Teun is mijn vriend. En hij leert mij lessen en ik hem. We trekken samen op. Annemarie is ook zijn vriend, maar anders. Ik denk, omdat ik er minder ben, en omdat ik minder streng ben, lijkt het soms alsof hij een lichte voorkeur heeft, maar toch voelt hij zelf goed aan, dat hij die aandacht ook moet verdelen. Slim hondje gewoon. 

Een ding dat ik minder vind, is dat hij vol in mijn border met Annabelles springt, als er een poes op het muurtje loopt, en menigmaal ligt er een afgebroken prachtige Annabelle in het gras. Een hoek van de tuin is ook een beetje lullig om te zien, dat is zijn springhoekje geworden, lijkt het wel. Ach....weet je een Annabelle en ook mijn grassen zijn veerkrachtig genoeg om bijzondere buitelingen van Teun aan te kunnen. Veerkracht is een van de mooiste eigenschappen van een mens. Vind ik. Hoe ga je om met al die dingen die tegenvallen, minder leuk zijn dan je voorheen bedacht had. Of simpelweg super ingewikkeld zijn om te dragen. Want ook dat is levenskunst, hoe doe je het in het leven. En ieder leven kent mooie momenten, ups en downs, weerstand, voorspoed, verlies, verdriet, rouw, geluk, verliefdheid, noem het maar op. Het hoort erbij. En hoe ga je daar dan mee om. Hoe veerkrachtig ben jij, of ben jij nog. En hoe krijg je die veerkracht weer terug, hoe herpak je jezelf en ga je weer het leven echt leven? Thema's die ik mooi vind om te behandelen in mijn Levenslessen in levenskunst. Zo gaaf, 7 september is vol geboekt. Een wachtlijstje wordt nu aangelegd. We gaan elkaar ontmoeten, hier in de tuin. Top!

Terwijl ik heerlijke loungemuziek draai, hier in het atelier zit te werken, te schrijven en een glas overheerlijk bruiswater drink, mails beantwoord, morgen op kantoor Zuiderhof mag werken, geniet ik. Vanmorgen wat nieuwe stekken in de tuin gezet. Gek, hoe een stek altijd er een beetje lullig uitziet, slappe hap bijna lijkt en dan na een paar dagen en goed water, wat mooie verse grond erbij, dan veert ook zo'n stek, of stekje fraai op. Ik hou ervan. 

Afgelopen week kwam de vader met zijn vrouw, een jaar na het overlijden van zijn zoon, terug op de Bosdrift. Zijn zoon, heel jong nog, een jonge puber, is uit het leven gestapt. En meneer kwam die dag herdenken bij ons. Een kop koffie, een gesprekje, een wandeling. Hij voelde zich thuis bij ons, hij noemde de begraafplaats een 'warme plek', hij roemde de mensen die hem omringt hebben destijds. En hij vertelde hoe hij ook langzaam aan, met heel veel wisselingen, af en toe weer wat opleeft, wat opveert, wat deelneemt weer aan het leven van vandaag. En hoe hij dan opeens weer terugvalt, huilt, maar dat hij er nu over praat. Over kan praten. Met jou, met mij, met de mensen om hem heen. Bij ons in de Huiskamer. En dat is zo precies wat we willen zijn. Waarvoor deze plek is gemaakt. Woensdag was zo'n dag, een gevulde dag, vol afspraken, vol ontmoetingen, Teun in de buurt, buiten op het bankje, op het terras, een wandeling over de begraafplaats. Mazzelaar he, dat heet gewoon werken. 

Vandaag zie ik de vlinders bij de grote vlinderstruik, mijn vlinderboekje vertelt me de namen, af en toe een citroenvlindertje, dat is voor mij de associatie met mijn vader, en soms dat fijne kleine witte vlindertje, die voor mijn voeten gaat zitten. Dat is vast mijn moeder, die me wat rust wil geven, of me wat af wil remmen in mijn energie. Heb ik soms wel nodig. Was ook een les in levenskunst, mijn energie goed gebruiken en blijven gebruiken. En geloof me, het werkt. Ik ben bijna, nog een paar dagen, 64 jaar en ik heb echt nog heel veel energie. Maar volgens mij komt dit echt, omdat ik het gevoel heb, na mijn ziek zijn, een tweede kans te hebben gekregen. Ik leef nu zo anders dan vroeger. Zo dichterbij mijzelf, de natuur, de eenvoud, de puurheid. En, ik ben gelukkig. Heel erg gelukkig. En dit gun ik echt iedereen. Dat is zo ongekend fijn, om dit zo te voelen. En nee, het gaat niet om groot, duur, veel, veel geld, dikke auto's geluk gaat juist over balans. Jezelf. De ander. Het kleine. Het hier en nu. Leef maar alsof het je laatste dag is. En ook dat meen ik. Wat morgen komt weet ik niet. Jij ook niet. Dus leef maar. Nu. En glimlach, hou elkaar vast. Ben lief, aardig, behulpzaam. Een goede vriend. Buur of kennis. Collega. Mopper niet teveel. Zie het goede. Welnu. Ik stop. Je weet het best. Doe maar gewoon, doe het maar gewoon. Nu gelijk. Dag!

Thuis!

Goedemorgen. Het is zondag 13 augustus 2023, vanuit het atelier, hier achter in de tuin, heb ik zin om weer te schrijven.  Onze 'vakantie' zit er weer bijna op. Ik schrijf het woord vakantie tussen aanhalingstekens. Want het was een weekje vrij, een hele kleine vakantie, met een paar dagen Normandië. Maar vakantievieren dat kan ik altijd, ik probeer te genieten van de kleine momenten, van de schoonheid van alledag. En dit jaar was het jaar, zonder een echte reis naar het buitenland. Gewoon, omdat we keuzes maken, en ook moeten maken. Wat doen we wel en wat doen we niet. Het huis, het onderhoud, maar dat is niet erg. Want ook hier in mijn mooie tuin, geniet ik optimaal.  En nu ik hier weer in de tuin zit, met strak gemaaid gras, jawel, geniet ik van de geluiden van het leven. De vogels, de duiven, de hond die blaft, omdat hij ergens de koster hoort praten met meneer pastoor. 

Teun, was mee op vakantie. En hij genoot van alle indrukken, hij vindt de golven aan de vloedlijn hartstikke spannend, hij loopt dan heel hard achteruit, hij vindt rul zand heerlijk. Hij houdt van autorijden, en in ons chateau, genoot hij optimaal. Er was een heel groot park bij, ik denk wel een hectare groot, en daar kon hij volop rennen, kwam hij een grote egel tegen, snuffelde hij allerlei diertjes in het bos. Ook Teun was op vakantie. 

En in deze vakantie, las ik berichten over Manon en haar ziekenhuisbezoeken, dacht ik na over vriendschappen, over werk, over jou, over mijzelf, over ons leven samen. En natuurlijk was daar weer dat allesoverheersende gevoel dat geluk heet. Geluk, omdat ik zo gezond ben. Zo sterk ook. Hoop omdat ik zo hoop, dat iedereen die ziek is, nog wat jaren erbij krijgt. Angst ook voor het verlies van diezelfde mensen. Vriendschappen, die ik verwaarloos soms, doordat ik nu ik hier woon, te weinig tijd heb, voor alles bij elkaar. Mijn werk, mijn reistijd, Teun. Maar ook is daar de gedachte dat kwaliteit voor kwantiteit gaat. En als ik mijn vrienden af en toe mag zien, zoals straks op mijn 64e verjaardag, hier in de tuin, dan is het goed. Gewoonweg goed. Een borrel in de middag, omdat iedereen best een eind moet rijden, om hier te komen. En het leuke is, dat iedereen het doet. Volgens mij is dat ook zo waardevol om te bemerken. Onze vriendschappen zijn intenser geworden, nu we hier wonen. Je moet meer moeite doen voor elkaar, om elkaar te zien. En sowieso is de kwaliteit van mijn leven, nu zo midden in die mooie natuur hier, verhoogd. Het mag ergens over gaan. 

En juist daarom, ga ik door met Levenskunst dagen, hier gewoonweg in de tuin, met Monique, of soms ook zonder Monique, mijn eigen stukje heb ik te gaan. 'Levenslessen vol of in levenskunst' op 7 september vol geboekt. Een kleine wachtlijst ontstaat alweer. Ik ga vier keer per jaar een dagje Levenslessen voor Levenskunst organiseren op een donderdag, hier bij mij in de tuin. De agenda volgt heel snel. Nog 1 keer dit jaar en dan 2 keer in 2024. Wil je erop of wil je op de reservelijst voor 7 september, laat het me weten. Het komt goed. Bezig zijn met waarden, jouw waarden en hoe je dat door laat voeren in je leven. Maar ook stil staan bij het kleine, bij alles wat er is. Dat is ook een onderdeel van deze dag. Een dagje bezinnen, met twee benen op de grond komen te staan. Te durven kijken naar jezelf. Echt kijken. Ik hou ervan. Ik kom bij mezelf, soms zoveel tegen, onzekerheden, angsten zelfs. Brrrr, die dode rat die ik tegenkwam bij de Kreek. Maar groter is mijn angste niet hoor. 

Grappig we kijken een serie op Netflix - The Fall - en als ik daarna Teun nog even laat plassen buiten, ik met mijn zaklampje, omdat het aarde donker is, dan ben ik niet bang. Ik ben eigenlijk nergens bang voor. Niet voor agressie, niet voor hautain gedrag (daar heb ik wel een hekel aan maar dat is iets anders). Ik ben alleen heel bang voor kanker. Of voor ALS ondertussen. En misschien ook wel een beetje voor Alzheimer. Ja ik ben dus bang, voor die ziektes, waar niet in alle gevallen een antwoord voor of op is. Een andere kracht neemt het over. En het enige dat ik dan kan doen, is er gewoonweg zijn voor je. Je vasthouden, op momenten dat het nodig is. Naar je luisteren, naar je kijken, bij je zijn, of gewoonweg iets van me laten horen. Van je houden op mijn simpele manier. Angsten, gek, hoe ik door zelf ziek te worden, heel veel angsten achter me heb gelaten. Angst om alleen te zijn, angst om te sterven, angst om met stervenden om te gaan. Ik kan het. En ik zal er zijn. Ik zal er zijn voor jou. Altijd.

En ondertussen is het 12 uur. De middag begint, straks met een gezellige borrel, bij de buren, onze nieuwe buren in de straat. Ik heb er zin in. Zin in, omdat deze straat zo fijn is. Omdat er zoveel fijne mensen om ons heen wonen en leven. En ook heb ik zin om morgen weer naar Hilversum te gaan. Naar al die mooie mensen daar, die samen ervoor zorgen, dat we alles kunnen doen waar we zo goed in zijn met elkaar. Zorgen voor onze medemens. Ja Hilversum is een prachtige omgeving om te mogen zijn. Het past bij deze fase in mijn leven. Ik ga er nog een aantal jaar mee door. Fijn.

En ondertussen wordt het hier mooier, in september zitten mijn nieuwe ramen erin. Worden er een aantal andere dingen gerepareerd hier aan het huis, in het voorjaar komt de schilder, de zonnepanelen worden gelegd, kortom, Nieuw-Vossemeer wordt stap voor stap nog mooier dan het nu al is. 

In gedachten en dit zou mijn grootste wens zijn, zie ik mijn vader hier de tuin inlopen en zijn armen omhoog steken en trots zijn. Trots op het mooie pure leven, dat Annemarie en ik hier leven met elkaar. Glimlachen om Teun, die op de tafel ligt te slapen, genietend van een glas mooie witte sauvignon blanc uit Nieuw-Zeeland en hij zou zeggen 'kind het is donders mooi hier'. En ergens hoop ik en geloof ik, dat hij het ziet, dat hij het weet. Dat het goed is gekomen met zijn 'meid' zoals hij me soms noemde. En met die woorden van mijn moeder op haar sterfbed 'kind, het is toch nog goed gekomen met je' en 'jouw kop vergeet ik nooit' werd een hoofdstuk afgesloten. Een hoofdstuk van kind zijn. Een hoofdstuk waar je je ouders kunt vragen om advies. Ik ontmoet soms een man hier op de begraafplaats achter, hij verzorgt de graven van zijn vader en moeder. En hij steekt kaarsen aan, hij plant nieuwe plantjes, bloemetjes en praat in gedachten met zijn moeder. En ik zei hem 'ik doe dat ook, alleen zit ik dan in de Mercedes, en rij ik naar Hilversum, dan zeg ik tegen mijn vader of mijn moeder soms hele gekke dingen'. En zijn contact met mij en mijn contact met hem is klein, maar waardevol. Een moment van aandacht voor elkaar. We zien elkaar. We horen elkaar, en ja, we reiken elkaar soms de hand, alleen maar door dat kleine beetje aandacht. En even ben ik terug op de zondagschool 'kinderen van een vader reikt elkaar de hand'. En alhoewel ik vroeger al dat gedoe rondom die zondagschool vreselijk vond, bedank ik nu dan maar mijn moeder. Voor haar doorzettingsvermogen, voor haar moed, om ondanks mijn weerstand, mij zoveel mee te geven. Ja het is goed gekomen. Alles is goed gekomen.....'bedankt lieve ouders' zong vader Abraham, 'bedankt voor het leven'. 

Een mooie zondag nog! Op het leven! Manon op jou!

Zomaar eventjes helemaal weg!

Terwijl ik gisteren nog heerlijk wat kon werken in de tuin, de heg wat bijsnoeien, het gras maaien, wat dode takken weghalen, keek Teun toe. Zou hij een jaar geleden nog met iedere knipschaar, of takkenschaar gaan lopen zeulen en de handvatten van zijn tandafdruk voorzien, nu ligt hij rustig toe te kijken. Als ik het hek open zet, dan loopt hij achter me aan. Alleen als ik de auto naar buiten rij, dan wil hij mee. Ik denk dat hij altijd denkt, dat we samen op pad gaan, Teun en ik. 

En jawel, morgen gaan we weg, Annemarie, Teun en ik. Naar Normandië, een beetje bovenin, Boulogne sur Mer, een paar daagjes maar. Genieten van de krijtrotsen, de kust, de mooie natuur, maar vooral ook van de kleine baaitjes, de stilte, elkaar en een kopje koffie in zo'n Tabac, de ruige omgeving. Fijn, zo dichtbij, en toch eventjes weg. Ik heb er wel zin in, ik ben wel moe. Van het denken, van het soms zorgen hebben. Nu eventjes, omdat het wat rustiger is. En altijd weer stel ik mezelf de vraag 'doe ik het juiste met mijn Uitvaartstichting, daar in Hilversum'. Ik voel die verantwoordelijkheid, bij alles wat ik doe. Tja...en ondertussen draai ik 'Where do you go to my lovely' van Peter Sarstedt, oude muziek. Van vroeger, waar je in stilte een beetje op mee kon deinen. Ja, ik hou heel erg van muziek, van de gezelligheid van levende muziek. Mensen die muziek kunnen maken, daar voel ik me heel erg fijn. Vanmiddag zijn we uitgenodigd bij een groepje muziekvrienden, die samen wat muziek gaan maken. We zijn nog nooit bij deze mensen geweest en ik kreeg zomaar die uitnodiging. Heerlijk. Ik kan er nu al van genieten. En het moet nog beginnen. Zelf heb ik al honderd jaar een piano. Zelfs een hele mooie Kawai. Gekocht toen ik 50 werd. Kadootje voor mezelf, haha. En hij staat hier prachtig in de hal. Ik speel nog steeds mijn eerste walsje. En verder niks. Zou het dan toch gaan lukken als ik ooit mijn pensioengerechtigde leeftijd mag halen? Ik hoop het zo...

Godfried Bomans zei 'de kunst van te leven is thuis te zijn alsof men op reis is'. Mooie zin wel. Spreekt me wel aan, want dit jaar hebben we eigenlijk geen reis gemaakt, geen echte vakantie, los van die paar daagjes weg. Heeft te maken voor mij, met Teun enerzijds. Anderzijds met het feit, dat ik wat opdrachten heb gegeven voor renovatie van dit mooie pand. Deuren, ramen, metselwerk, zonnepanelen, kortom genoeg voor vier vakanties bij elkaar, dus even pas op de plaats. En eigenlijk is deze plek, dit thuis, een plek waar het voelt alsof je op vakantie bent. Heerlijk. De prachtige tuin, het fijne koele huis. De vrijheid, de stilte, de rust om te lopen, te fietsen (niet veel dit jaar), kortom ook dat is een staaltje levenskunst, hier te leven. Op 7 september gaan Monique en ik weer een dagje Levenskunst doen met 10 dames. Geweldig. Ik zou wel wat mannen willen nog, wie weet dwarrelt er nog een leuke meneer binnen. Die alleen al kan genieten van het gezelschap, de ambiance, al die mooie dingen, die mij zo aanspreken hier. Ik lees nu een mooie tekst, uit een lied van Herman van Veen - 'leven is als sneeuw, je kunt het niet bewaren. Troost is dat zij er was, uren, maanden, jaren....'. Gekke tekst, een beetje een tekst voor een afscheid, het loslaten, het laten gaan. Terwijl het gaat over het leven. Over geluk. Welnu, genoeg gebazeld voor vandaag. Terwijl Teun zit te snuffelen in de wind, hij doet dan zijn kop zo leuk omhoog, luister ik naar Leonard Cohen 'Thanks for the dance' geniet ik van zijn zachte trage stem, en het ritme wat langzaam opgevoerd wordt. Heerlijk. Ik wens jullie allemaal een mooie week. En ik hoop dat iedereen lekker geniet. Van al die mooie dingen die er zijn. En jij, daar in het Friese land, veel kracht, veel liefs. Ik denk aan je! Altijd!

Licht en donker wisselt elkaar af....

Terwijl ik nu naar buiten kijkt, dan regent het, is mijn gras te hoog, en te nat om te maaien. En binnen in het atelier brandt de houtkachel, Teun ligt ervoor. Hij is bekaf. Moe van alle indrukken. De lucht ziet er onheilspellend uit en ook ik ben simpelweg moe. Emotioneel moe. Vanmorgen kwam ik vijf minuten te laat bij de kapper. Ik die nooit te laat kom, altijd een half uur te vroeg ben. Ik had me in de tijd vergist. Twee hele lange dagen achter de rug, na een bijzondere maandag in Tilburg. Roze Maandag. Met de kleuren van de regenboog op mijn handen, dansend op gekke muziek, genietend van de mensen die je dan tegenkomt. En dinsdag een lange, maar vooral emotievolle dag. Ik iets te kort aangemeten soms, maar de zin 'ik wens u veel personeel' kwam in gedachten even langs. En dat zegt niks over dat personeel, maar alles over mij en mijn gemoedsrust. Onverwachts een bezoekje van de voorzitter van de Raad van Toezicht met een prachtige fles Italiaanse wijn, voor Annemarie en mij. Een dankjewel. En juist als je het niet verwacht, dan is het daar. Die glimlach, dat fijne woord. Die aai over je bol. En ook ik, heb die simpele dingen in het leven gewoon nodig. Dus dank je wel. Voor dat appje, voor die aai, voor je rust, voor die glimlach. Want in deze periode, confronteert het leven me meer dan ooit met de eindigheid ervan. De naderende dood. Een vriendin, een kennis van me, die kiest voor een natuurgraf bij mij, en met elkaar zoeken we haar plekje uit, gisteren. Zij kapot en echt ziek, ik gezond en de kleuren paars en geel, die horen bij haar graf. Emoties die ik voelde en Teun voelde het met mij, toen ik weer boven op kantoor bij hem kwam. Toen naar twee vrienden van vroeger, allebei ziek, en ook daar gesproken over de naderende dood. Teun ging er gewoon maar bij liggen. En of ik  de herdenkingsdienst wilde leiden, wanneer dan ook. Gek, bijzonder en zo vreemd ook weer. En toen ik om negen uur 's avonds de tuin in stapte wilde ik niet meer eten, alleen nog een glas wijn, en B&B vol liefde, was genoeg om deze dag af te sluiten. Het licht en het donker, het hoort bij elkaar, zoals het leven en de dood. Maar in mij is het deze week een beetje donkerder dan normaal. Ik voel de pijn, het verdriet, de angst ook soms. Liefdes, levens vol geluk, rollen die veranderen, van partner naar mantelzorger, van geliefde naar steunpilaar. En op dat soort momenten mag ik daar zomaar zijn. Heel dichtbij. En terwijl ik dit schrijf luister ik naar een van grote favorieten Leonard Cohen, met het nummer Anthem een prachtig nummer, dat ik laatst weer hoorde op het afscheid van een jonge vrouw. Indrukwekkend mooi. Ik ervaar de muziek van Cohen als zwaar, als donker soms. Maar ik hou er zo van. 

En als vanzelf kom ik dan terecht bij mijn programma 'Levenslessen in Levenskunst' een mooi en intens programma op 7 september a.s. Een dagje met 10 deelnemers. Een prachtig dagje, hier in dit atelier, met wel gemaaid gras, dat beloof ik, met mijn pampusgras dat zo mooi danst in de wind. Met mijn grote vlinderstruik, mijn hortensia, die mooie witte bollen, mijn paarse Hibiscus. Genieten, vanaf mijn werktafel hier in het atelier. Het is een beetje een combinatie plek geworden, van fijn zitten, werken, en juist deze plek maakt zo'n dag Levenslessen zo bijzonder. De kerk op de achtergrond, de mooie oude bomen, de stille stilte. Deze plek heelt in mijn beleving. Ik kan niet anders dan het zo voelen. Ik geniet van deze plek. En van het leven dat hier is. De mensen om me heen, en soms helemaal niet om me heen. Teun die wat scharrelt, die nu het hek ook uit kan lopen. Ik probeer hem vertrouwen te geven en dus de ruimte, de vrijheid zijn eigen weg te gaan. Ingewikkeld thema steeds. Zo doe ik het in dit leven, ik geef je ruimte, je eigen verantwoordelijkheid, om te gaan waar jij wilt gaan. Ik laat je los en hou je vast, ik volg je waar je gaat, en het doet me denken aan mijn eigen jeugd. De ruimte die ik kreeg, om letterlijk op mijn gezicht te gaan. En als ik opstond waren mijn ouders daar. En had ik weer een lesje geleerd. Ik geloof zo in dit principe. Best lastig om met mij te werken denk ik dan soms. Ik laat je graag je eigen les leren. En ik accepteer dat je dit doet op jouw eigen manier. We bewandelen allen ons eigen pad. En deze zin doet me denken aan een foto hier uit de tuin. Teun op zijn pad.

En achter deze glazen schuifpui, daar zit ik nu te schrijven. En de dag dat ik deze foto maakte was een lichte dag, met mooi gemaaid gras. Haha. Ik lach om mezelf. Ik baal van slecht gras, van te hoge heggen, van allerlei kussens die nu binnen liggen opgestapeld en hier niet horen. Een maagd van sterrenbeeld, en soms vind ik mezelf gewoon simpelweg een zeikerd. En dat stukje zeikerd komt er lekker uit als ik moe ben. Haha. Zelfreflectie is goed toch. Ik vind het altijd heel bijzonder, als iemand zegt, 'ik heb al zoveel ervaring, of ik heb al zoveel meegemaakt, ik hoef niets meer te leren'. Ik geloof dat ik als mens iedere dag weer leer. Meer leer. Mezelf nog beter leer kennen. En ik ben daar niet altijd blij mee, geloof me. Ik vind het ook mooi om te zien, hoe ik soms wat onzeker ben. Bijvoorbeeld bij het afspreken van zo'n herdenkingsdienst. Eerst wilde ik het niet. Nu ga ik het doen. Waarom, omdat deze mannen en ik een prachtig stukje in ons leven, samen zijn opgetrokken. We veel lief en leed gedeeld hebben, we kenden onze ouders, broers en zussen. We deelden lief en leed. We hielden elkaar vast in moeilijke tijden. We lieten elkaar los, en gingen ieder onze weg. En onze wegen komen weer samen, veel later, op andere momenten. We ontmoeten elkaar weer en gaan door. Met elkaar, op afstand en toch dichtbij. Ja daar is mijn woord weer, rijkdom. Pure rijkdom. Geluk. Vriendschap mag zo zijn, loslaten, verder gaan, elkaar bijna even vergeten, en als je elkaar weer ziet, dan open je je armen en is het daar weer. Zo was dat gisteren voor mij. En ik was blij toen hij zei 'je lijkt op je moeder zeg'. Een glimlach, een emotie, een herkenning. Fijn dat ik op mijn moeder mag lijken. Mijn mooie moeder...

Passie. Onze passie. Hier in de tuin, vol bloemen. En terwijl ik schrijf over deze kwetsbare mooie bloem zingt Leonard 'there ain't no cure for love' en ik glimlach. En ik dein een beetje mee. Wat een mooie toepasselijke tekst:

I loved you for a long, long time
I know this love is real
It don't matter, how it all went wrong
That don't change the way I feel
And I can't believe that time is
Gonna heal this wound that I'm speaking of
There ain't no cure
There ain't no cure
There ain't no cure for love

En terwijl ik luister, ligt Teun heerlijk te slapen. Hij denkt er het zijne van. Wil niet naar buiten. Teun houdt ook niet van regen en kou. Hij doet wat moet en sjeest dan gauw weer naar binnen. 

En op deze wat sombere dag, wens ik iedereen wijsheid, reflectie, stof tot nadenken, af en toe een droge periode als je een hondje hebt, een lekker plekje bij de houtkachel, een glimlach, een onverwachte aai over je bol. Of zomaar een stil moment. Pas goed op jezelf, en op elkaar. Hou elkaar maar vast. We hebben het allemaal nodig. Iedere dag weer. En geloof me, morgen wordt het weer licht. Ziet ons leven er weer anders uit. 

Dag!

De zon en de wind spelen samen vandaag!

En vandaag is zo'n lekkere dag. De wind waait best lekker, je hoort de bomen ruisen, Teun is alert, want hij snuift de hele tijd met zijn neus in de lucht. Vanmorgen vroeg ons rondje door de polder, zo'n rondje waar je blij van wordt. Door Teun zijn geren, de konijntjes op het veld, die vrolijk alle kanten op schieten, de vele tinten groen, en al die andere kleuren. De rand van de begraafplaats hier achter, vol met wilde vrolijke bloemen. Een bijna speels effect, op een zo'n strak ingerichte plek. De kerk die ging beginnen, Teun die bijna de kerk in schoot, om vijf voor negen. En het voorzichtige ontwaken van het dorp. Heerlijk. Ik denk, dat ooit, als ik met pensioen mag gaan of mag zijn, ik vooral daarvan kan genieten. Dat langzame ontwaken, het wandelingetje naar de SPAR voor een vers croissantje, mijn Nespresso erbij. Kopje koffie op bed, samen. En de dag is begonnen. Met een glimlach, de zon komt door, en speelt met de wind. De tuin kleurt vrolijk en het gras wil gemaaid worden, en zal ook gemaaid gaan worden. Kortom, de zondag is begonnen. En nu al weet ik, het wordt een heerlijke dag. Lekker samen. Lekker rustig. Telefoondienst weliswaar, maar dat is niet erg. Leuk wel, om vanuit deze rustige omgeving, uitvaartondernemers, families te woord te staan. Te mogen vertellen over onze dienstverlening, over wie we zijn en waar we voor staan, daar in Hilversum. Terug naar hier, terug naar de tuin, de vele bloemen en planten die zo ongelooflijk mooi bloeien en groeien. Mijn vlinderstruiken die echt prachtig paars zijn, een enorme grote en een paar wat kleinere, drie verschillende kleuren paars. Hoe mooi. Gek is, dat ik altijd paarse bloemen en planten koop. Nooit geel. Geel de kleur van mijn vader. Zonnebloemen en ik denk aan hem. Ik heb ook wel wat zonnebloemen en andere gele planten staan, gekregen. En dan glimlach ik, en denk aan hem. Net zoals wanneer dat mooie gele citroenvlindertje steeds langs komt in de tuin. Even in de buurt gaat zitten. En al die andere mooie vlindertjes, geweldig wat een leven. Nooit gedacht dat ik zo zou kunnen genieten van de tuin, de kleuren, de bloemen en de planten. Dat ik na zou denken over welke planten waar moeten staan. Dat ik de vogels hun gang laat gaan, waardoor er soms opeens een planten totaal ergens anders op komt. De vogels geven dus mijn tuin soms een wat andere nuancering, dan ik zelf had bedacht. Mooi hoe het leven geleefd wordt hier. 

Op 7 september organiseer ik samen met Monique, een dag 'Levenslessen vol levenskunst' zo'n dag waarop we met een groep van ongeveer 10 mensen aan de slag gaan over die dingen die echt belangrijk voor jou zijn. Jouw waarden, en hoe je daarmee omgaat in je leven. Hoe je jouw waarden, vertaalt in je leven. Hoe je vanuit die waarden keuzes maakt. En hoe je door dicht bij jezelf te zijn, en te blijven, je trouw blijft aan jezelf. Een dag met muziek, lekker eten en drinken, gezelligheid, buiten, Teun, onze vriend die er tussendoor scharrelt. In het atelier, of buiten, soms ook in huis, maar net wat er gebeurt zo'n dag. Monique en ik. We lopen ieder een eigen pad, totaal anders. Mooi is dat als ik naar mijn vriendenkring kijk, dan zie ik een enorme diversiteit aan mensen. Met totaal andere levens, en soms wandelt dat hier allemaal naar binnen. Op een verjaardag, ontmoet iedereen elkaar. En geniet ik van de mix van mensen. De een ontmoette ik ooit toen ik nog heel jong was, in mijn studentenhuis. Een vriendschap die gebaseerd is op liefde. En altijd zal zijn, al ruim 47 jaar. De ander ontmoette ik tijdens een studie aan de Universiteit in Groningen. Onze levens zijn zo enorm verschillend, maar nog steeds ontmoeten we elkaar. Zij woont in Zwitserland, ik in Nieuw-Vossemeer. Anderen mocht ik hier in het dorp voor het eerst ontmoeten, pas 4 jaar geleden. Een andere iemand mocht ik ca. 9 jaar geleden in Wassenaar ontmoeten, en nog steeds voelt het goed als we samen zijn. En daar tussendoor, mensen vanuit een werkomgeving, een feest, en het grootste kenmerk is dat mijn vriendschappen blijven bestaan. Ongeacht waar ik heenga. Want ik ben degene die door het land is getrokken, die ging verhuizen, op zoek naar, ja op zoek naar rust. Vanaf mijn 17e ben ik op reis geweest, omdat ik het gevoel had mijzelf te moeten vinden. Ik wilde Anita kunnen zijn en blijven, waar ik woon en waar ik werk. Zonder beperkingen, ik wilde van vrouwen mogen houden, en mogen zijn wie ik ben. In mijn te grote korte broek soms, en mijn verwassen polo. En bij iedere verhuizing, bij iedere ontmoeting, kwam ik dichterbij mijn 'thuis'. En nu, vier jaar geleden, ben ik oprecht thuisgekomen. In een heel lieflijk klein dorpje. Op fietsafstand van mijn geboortegrond, en toch voelt het zoveel fijner. Het is alsof ik hier hoor. Hier en nergens anders. Ik geniet van de mensen, het groeten, soms een praatje maken. Een hand opsteken, een glimlach. Het bezoekje aan de kapper. Het kopje koffie op het terras. De wandeling door de polder. Moet je nagaan en ik moest 60 jaar worden om thuis te komen hier. En nu, bijna 64 jaar, realiseer ik me, dat het goed is gekomen. Zoals mijn moeder zei, vlak voordat ze stierf  'het is toch nog goed gekomen met je' (en zij had het over mijn loopbaan, mijn werk, mijn zakelijke leven). Ja het is goed gekomen, in alles, in mijn levensgeluk, mijn liefde, mijn huis, mijn werk, mijn vriendschappen. Want zonder vrienden kan ik niet. Dat realiseer ik me ook. Zonder al die mooie, verschillende mensen, zou ik het leven anders ervaren. En hoe fijn is het, om te voelen 'ik ben echt gelukkig'. 

Doet me denken aan een ontmoeting op de begraafplaats. Mevrouw in kwestie was weduwe. Haar echtgenoot was vele jaren ouder, zo vertelde ze me en al geruime tijd geleden overleden. Zij bemerkte bij zichzelf, dat zij eigenlijk nu heel andere keuzes maakte, dan toen meneer nog leefde. En eigenlijk koos zij voor een natuurgraf, zonder dit te overleggen met de kinderen van haar partner. Want zij wilde nu, op haar 77e haar eigen keuzes gaan maken. En toen ik haar vertelde dat haar graf het nummer 99 had, was ze ongelooflijk blij. Ze hield van dit soort getallen, dit noem je een palindroom, een spiegelgetal, je kunt het omdraaien en het blijft hetzelfde. Leuk, ook deze dame moest eerst heel veel ervaringen opdoen in het leven, om uiteindelijk keuzes te maken, die dichtbij haar eigen kern, haar eigen waarden liggen. En zij was gelukkig, met haar gekozen boom, met haar gemaakte keuze. Diezelfde middag nog, betaalde zij dit graf. Zo blij was ze. 

En met dit prachtige beeld van mijn tuin, gemaakt vanuit het atelier, mijn zilverberk zo prachtig in het groen, ga ik naar het einde van mijn blogje van vandaag. Deze boom ruist zo lekker in de wind. Vroeger als heel klein meisje op mijn kamertje, lag ik te luisteren naar het ruisen van de bomen. Ik vond dat rustgevend. En nu, ik schat in, zo'n dikke 50 jaar later, luister ik weer naar het ruisen van de bomen. Glimlach ik bij de herinnering, huil ik soms zomaar even. Omdat het leven me veel gegeven heeft, maar ook veel heeft ontnomen. Maar ach, het leven heeft altijd twee kanten. En die ene kant, die draag ik met me mee. Zonder pijn, want het heeft mij gemaakt tot wie ik nu ben. Het gemis is er dus ook. En ook dat hoort bij mij. Het eenzaam zijn soms, zonder me eenzaam te voelen. De wat verstilde kant in mij, die bijna niemand ziet, alleen Teun. Hij en ik op donderdagen, wandelend door de stille polders, of langs de waterkant. Niet verdrietig, maar rustig samen optrekken, om al die gedachten de ruimte te geven. Het mag er zijn. Alles mag er zijn.

Ik wens je een prachtige zondag. De zon en de wind, zij spelen samen vandaag. Hoe fijn. 

De storm is weer gaan liggen.....

En de storm is weer gaan liggen. Had het weer gisteren heel Nederland (en Duitsland) in de greep, reden treinen niet meer, waren wegen afgesloten, vandaag is de rust weergekeerd. Gisteren was het hier al heerlijk. Hier in het land waar Zeeland Brabant kust. Hier op de plek, die rust laat voelen zoals het hoort. De stilte, af en toe een haan die kraait, de vogels die vrolijk zingen. Hier heel klein, bij mij, bij ons in de tuin. De storm is weer voorbij geraasd. Gek, nee eigenlijk ook niet zo gek, hoe het klimaat anders wordt, hoe het weer ons in de greep krijgt. En hoe we hier niet zo goed op ingespeeld zijn. Zandzakken voor de deur, hier, in dit huis. Storm, regen, een klimaat waarvoor we vroeger naar Spanje gingen, om die zon zo te mogen voelen. En nu is het allemaal hier. 

En ondertussen is het donderdagochtend, alweer in juli aangekomen, en zit ik met mijn eerste kopje Nespresso in de keuken. Ik lees een stuk in het NRC over laatbloeiers, over mensen die uiteindelijk doen, wat ze altijd al wilden gaan doen. Boeken schrijven, nadat het leven hen een ongekende hoeveelheid ervaring heeft gegeven. En dat is toch wel het mooie van ouder worden vind ik. Dat je al zoveel hebt mogen zien en voelen. Dat je al een aardig gevulde rugzak hebt, vol met ingewikkelde verhalen. Verdriet, geluk, liefde, ziekte, ongeluk, en dat dat alles maakt dat je anders doorgaat. Zo voel ik ook aan mezelf dat ik anders ben geworden. Fijn. Ik las net over een vrouw, die ziek is geweest, een beetje meer richting de dood dan het leven ging. En dit soort verhalen blijven me bij. Want ook al is het lang geleden, dat was mijn sleutelmoment, mijn sleutelverhaal. Mijn verhaal waarop mijn leven kantelde. Het moment waarop de armoede begon, haha. Maar ook het moment, waarop het geluk echt begon. En soms heb je iets nodig in je leven, het stoppen van een relatie, het ziek  worden, of gaan leven met een partner die ziek is, om te komen bij je eigen kern. Bij wie je echt bent en waar jij voor staat. Welnu, en waar sta ik dan voor. Wat zijn mijn waarden, waar geloof ik in. En dit is dan weer voor mij de basis voor een intervisie, of voor een coachtraject met mensen. Of voor een 'les in levenskunst' hier in de tuin. En uiteindelijk zal dat ook mijn eindbestemming zijn, na mijn pensioen. Levenslessen in levenskunst. Ik ben er ooit mee begonnen, ook ik gebruikte al heel lang geleden de zin 'ik ben in het ondertussen' en ik zie nu grote namen, die deze zin gebruiken. Mooi toch. Levenskunstenaar, dat woord kende ik nog niet, toen mijn rector mij vroeg, toen ik mijn HAVO diploma haalde op mijn 16e 'Anita wat wil je later worden'. Ik riep toen maar 'onafhankelijk'. Vond ik wel een mooi antwoord, omdat ik het woord 'Levenskunstenaar' toen nog niet kende, nog niet had bedacht. Maar dat is wat ik nu ben. Een levenskunstenaar. En dat is niet alleen maar dansen en zingen he. Dat is leven, met de omstandigheden die er zijn. Soms heel vrolijk, soms heel veel, soms heel weinig, soms alleen of alleen met Teun. Soms diepgaand, soms gewoon lekker met een super mooi glas wijn. Jawel, ik heb er weer een gevonden, samen met Jan en Annie en Annemarie, een prachtige nieuwe Nieuw-Zeelandse Sauvignon Blanc. Genieten. De eerste 12 flessen staan al in de wijnkast. Klaar voor genieten. Klaar voor een momentje Levenskunst. 

En terwijl ik hier aan de keukentafel zit te schrijven, ligt Teun heerlijk buiten op de tuintafel. Zijn favoriete plek. En jawel, een hondje hoort niet op tafel. Een hondje hoort niet op de bank. Maar dit hondje gewoon soms wel. En soms ook weer niet. En jawel, ik ben opvoedkundig niet zo sterk. Ik heb geen kinderen. Jij weet niet wat opvoeden is. Al dit soort zinnen krijg ik regelmatig te horen. En het klopt allemaal. Alleen is mijn manier van kijken naar opvoeden, naar hondjes, naar mensen, naar het leven, misschien wat anders. Maar aan de basis van dit alles ligt een begrip als bewustzijn, en verantwoordelijkheid durven te delen, maar bovenal - vertrouwen -. Vertrouwen in mensen en dieren, vertrouwen in de samenleving. Vertrouwen in elkaar. En tot nu toe, word ik slechts zelden teleurgesteld in dit vertrouwen. Word ik vaker nog verrast wat vertrouwen me brengt. Hoe mensen (en Teun) hiermee omgaan. Hoe fijn dat is. Als ik jou simpelweg kan en mag vertrouwen. Je krijgt de sleutel van mijn huis. En geloof me, het is goed. Aan de basis van dit vertrouwen ligt simpelweg een ding - liefde - liefde voor het leven. Liefde voor mijn medemens. En dan zijn we weer terug, waar alles begon, daar in die Oostmoer. Waar ik gisteren even langs reed, op weg naar Hans en Mirna. En dat liedje 'daar waar mijn wiegje ooit heeft gestaan' of iets dergelijks, schiet me nu te binnen. Want in essentie, ondanks die rare korte broek waar ik altijd in loop, is het goed met van Loon. Niks mis mee. Zou Pa van Loon zeggen. 

Vorige week mocht ik iemand ontmoeten, voor wie het leven gaat stoppen. Op eigen verzoek. Jong nog, net de 30 aangetikt. En als ik dan met iemand over mijn begraafplaats loop, die niet meer verder kan in dit leven. Gewoon, omdat het niet meer lukt. Ondanks hulptroepen, gesprekken, liefdevolle omarmingen, dan ben ik blij, dat euthanasie bestaat. Dan ben ik blij, dat je dit soort keuzes mag maken. En natuurlijk raakt het me. En als ik dan terug naar huis rijd, over die overvolle A27 en soms gewoon een uurtje stapvoets rijd, en muziek luister van Stef Bos ofzo. Of soms nog zwaarder, Leonard Cohen, dan realiseer ik me altijd weer, hoe gelukkig ik mijzelf mag prijzen. Tja, daar kom ik steeds op uit. Als de weg waarop je loopt, niet de jouwe is, dan heb je een keuze. En ook in vriendschappen merk ik dat soms, als iemand altijd je maatje was, maar een totaal andere route gaat lopen, wat zegt dat dan. Wat doe je daar dan mee. Weer komt er een liedje in me op - Afscheid nemen bestaat niet -. Maar volgens mij bestaat dat wel. Ooit las ik ergens, afscheid nemen is iets van alle kanten bezien, netjes inpakken, nog een keer goed kijken en dan achter je laten. Dan verwordt het tot een herinnering. En zo kan het ook met vriendschappen. Je kunt die ook 'uit' maken, zonder ruzie. Netjes, in gesprek, elkaar de hand geven, nog een keer een enorme omhelzing en dan kijk je terwijl je wegrijdt nog een keer achterom. En dan komt er weer zo'n verhaal bij, in je rugzak. Volgens mij is dat ook levenskunst. En het leuke is, ooit heb ik afscheid genomen van vrienden. Op een dergelijke mooie manier. En op de een of andere manier kwamen ze later, anders wel, weer terug in mijn leven. En het paste weer bij dat moment. Fraai he...en zomaar opeens kom ik bij een Brabantse hit 'Engelbewaarder'. Tijdens het Dorpsfest hier, een veel gezongen, gedraaide hit. En ik, ik zing dit lied uit volle borst mee. Heerlijk. Dus als ik jarig ben, gaat ook deze aan. Grappig hoe muziek je loodst door het leven. Hoe je muziek met je meedraagt. En nu eindig ik dan ook redelijk abrupt, want Teun komt me halen. Hij wil er wel op uit. En hier hoort een liedje bij - Lass die Sonne in dein Herz - van Wind, komt zomaar spontaan bij me op. Glimlach en hou die vast. Mooie dag. Groeten van iemand die vandaag de Levenskunst weer gaat omarmen. Dikke zoen!